قاضى احمد تتوى / آصف خان قزوينى

1645

تاريخ الفي ( فارسى )

ذكر وقايع سال دويست و شصت و دويّم و شصت و سيّم از رحلت خير البشر و در سال دويست و شصت و دويم از رحلت ، والى قزوين « 1 » با چهار هزار سوار به جنگ محمّد بن زيد علوى ، صاحب طبرستان ، و برادرش ، حسن بن زيد كه در رى مىبود ، رفت و بعد از محاربهء بسيار علويان روى به هزيمت آورده متفرّق شدند و والى قزوين غنايم بسيار گرفته به رى درآمد و از عمّال علوى صد هزار هزار دينار گرفت . و هم در اين سال ، ميانهء ابو العباس المعتضد باللّه و بازبار « 2 » ، والى بلدهء طرسوس ، محاربه واقع شد و بازبار مظفّر و منصور گشته المعتضد را از طرسوس بيرون كرد . و هم در اين سال ، حمدان بن حمدون « 3 » بر شهر موصل و جزيره استيلا يافت و بنى شيبان در زمين موصل سر برآورده شروع در غارت كردند . هم در اين سال ، بقيّهء لشكر صاحب زنج جمعيت كرده در نواحى بصره خروج نمودند و جماعتى را بر اين داشتند كه پسر صاحب زنج ، انكلاى ، را و سليمان بن جامع و ابان بن علىّ مهلّبى را از بند بغداد بيرون آوردند . و چون موفّق بر اين حال آگاهى يافت فرمود تا سرهاى ايشان را جدا كرده بر آن جماعت برند و ابدان ايشان را در ميدان بغداد بردار كردند . و در اين سال ، صاعد بن مخلد ، والى فارس ، به واسط آمد و موفّق جميع امرا و اعيان را به استقبال او فرستاد . صاعد با شوكت و ابّهت تمام به واسط درآمد و از بسيارى تكبّر موفّق او را گيرانيد و تمامى اموال و اسباب او را گرفت و به جاى او ابو الصغر اسماعيل بن بلبل را والى ساخت .

--> ( 1 ) . نام والى قزوين در الكامل ( ج 12 ، ص 259 ) اذكوتكين آمده است . وى پسر آبساتگن ترك بود ؛ - اشپولر تاريخ ايران در نخستين قرون اسلامى ، ص 134 . ( 2 ) . طبرى : يازمان ؛ الكامل ، العبر : بازمار . ظاهرا بايد بازيار يا مازيار صحيح باشد . ( 3 ) . جدّ امرا و پادشاهان حمدانى بوده است .